Μάθημα : ΚΕΙΜΕΝΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ

Κείμενο είναι το αυτοτελές απόσπασμα λόγου που έχει συγκεκριμένα όρια που καθορίζονται από το περικείμενο στο οποίο εντάσσεται και την εσωτερική του δομή ή οργάνωση. Το κείμενο αποτελεί πάντοτε το γλωσσικό αποτύπωμα, το ίχνος μιας επικοινωνιακής πράξης, ενός συμβάντος επικοινωνίας, της γλώσσας δηλαδή στη χρήση της.

Η έννοια “κείμενο” αφορά:

  που πραγματώνονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συμφραζομένων, επιτελούν μια συγκεκριμένη δουλειά, εκφέρονται με ένα συγκεκριμένο στόχο.

Σύμφωνα με τους Αρχάκη και Κονδύλη (2011: 96), «το μοντέλο ανάλυσης οποιασδήποτε επικοινωνιακής περίστασης προβλέπει τρία αμοιβαίως εξαρτημένα επίπεδα: το επίπεδο του συμφραστικού πλαισίου της περίστασης, το επίπεδο της σημασίας και το λεξικογραμματικό επίπεδο. […] οποιοδήποτε γλωσσικό κείμενο συγκροτείται στη βάση της συσχέτισης των σημειωτικών

γνωρισμάτων του συμφραστικού πλαισίου με επιλογές από το σημασιολογικό σύστημα, οι οποίες πραγματώνονται στο λεξικογραμματικό σύστημα».

Πολυτροπικό είναι το κείμενο εκείνο που χρησιμοποιεί για τη μετάδοση μηνυμάτων συνδυασμό σημειωτικών τρόπων. Για παράδειγμα, τα περισσότερα κείμενα των σχολικών βιβλίων, του ημερήσιου τύπου ή της τηλεόρασης είναι πολυτροπικά, αφού συχνά συνδυάζουν γλώσσα και εικόνα ή στην περίπτωση της τηλεοπτικών, ψηφιακών ή διαδικτυακών κειμένων μουσική, εικόνα, βίντεο, υπερσυνδέσμους, επεξηγήσεις, κινούμενα ή σταθερά στοιχεία.