Μάθημα : ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ - ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

Το μάθημα «Κλινική Ψυχολογία – Ψυχοπαθολογία» αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις βασικές αρχές, τις θεωρητικές προσεγγίσεις και τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις της Κλινικής Ψυχολογίας και της Ψυχοπαθολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεσή τους με την επιστήμη και την κλινική πρακτική της Λογοθεραπείας.
Αρχικά, παρουσιάζονται το αντικείμενο, η ιστορική εξέλιξη και οι βασικοί τομείς εφαρμογής της Κλινικής Ψυχολογίας, καθώς και η συμβολή της στην κατανόηση, αξιολόγηση, πρόληψη και αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών. Εξετάζονται οι έννοιες της ψυχικής υγείας, της φυσιολογικής και της αποκλίνουσας συμπεριφοράς, καθώς και οι βιολογικοί, ψυχολογικοί, αναπτυξιακοί και κοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση και την εξέλιξη της ψυχοπαθολογίας.
Στη συνέχεια, αναλύονται οι βασικές κατηγορίες ψυχικών διαταραχών, σύμφωνα με τα σύγχρονα διαγνωστικά και ταξινομικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νευροαναπτυξιακές διαταραχές, στις αγχώδεις και συναισθηματικές διαταραχές, στις διαταραχές που σχετίζονται με το τραύμα, στις ψυχωτικές διαταραχές και στις νευρογνωστικές διαταραχές, καθώς και στις επιπτώσεις τους στην επικοινωνία, στη γλωσσική ανάπτυξη, στην κοινωνική αλληλεπίδραση και στη λειτουργικότητα του ατόμου.
Ειδικότερα, εξετάζεται η σχέση μεταξύ ψυχοπαθολογίας και διαταραχών λόγου, ομιλίας, φωνής, επικοινωνίας και κατάποσης, με έμφαση στις ψυχολογικές και ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των δυσκολιών αυτών. Παρουσιάζονται ζητήματα που αφορούν τις διαταραχές αυτιστικού φάσματος, τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας, τις διαταραχές κοινωνικής επικοινωνίας, τις επίκτητες διαταραχές επικοινωνίας και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις, αναδεικνύοντας τη σημασία της κατανόησης των συνυπαρχουσών ψυχολογικών δυσκολιών.
Παράλληλα, παρουσιάζονται οι βασικές μέθοδοι κλινικής αξιολόγησης, όπως η κλινική συνέντευξη, η παρατήρηση της συμπεριφοράς, η λήψη ιστορικού και η χρήση ψυχομετρικών εργαλείων. Αναλύεται η σημασία της αναγνώρισης ψυχοπαθολογικών συμπτωμάτων και της κατάλληλης παραπομπής σε εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, με σαφή αναφορά στα επαγγελματικά όρια και στις αρμοδιότητες του λογοθεραπευτή.
Επιπλέον, εξετάζονται οι βασικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, με ιδιαίτερη αναφορά στις γνωσιακές-συμπεριφορικές παρεμβάσεις, στις αρχές της επιστημονικά τεκμηριωμένης πρακτικής και στη σημασία της θεραπευτικής σχέσης. Αναδεικνύεται ο ρόλος της ενσυναίσθησης, της αποτελεσματικής επικοινωνίας, της συνεργασίας με την οικογένεια και της διαχείρισης των ψυχολογικών αναγκών των ατόμων που λαμβάνουν υπηρεσίες λογοθεραπείας.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ λογοθεραπευτών, ψυχολόγων, ψυχιάτρων, νευρολόγων και άλλων επαγγελματιών υγείας, καθώς και στις αρχές επαγγελματικής δεοντολογίας, εμπιστευτικότητας, σεβασμού της διαφορετικότητας και προσωποκεντρικής φροντίδας.
Μέσα από τη μελέτη κλινικών περιπτώσεων και την κριτική συζήτηση επιστημονικών δεδομένων, οι φοιτητές/τριες ενθαρρύνονται να συνδέσουν τη θεωρητική γνώση με τις πραγματικές προκλήσεις της λογοθεραπευτικής αξιολόγησης και παρέμβασης.