Η ποίηση και η ποιητική του Κ. Π. Καβάφη

Κατερίνα Κωστίου

Περιγραφή
Το μάθημα έχει στόχο, μέσω της εκ του σύνεγγυς ανάγνωσης των καβαφικών ποιημάτων, να εξοικειώσει τους φοιτητές με τη σύνθετη και απαιτητική καβαφική ποιητική. Απαραίτητη προϋπόθεση η επαφή τους με θεωρητικά ζητήματα, που σχετίζονται άμεσα με το καβαφικό έργο, όπως η ειρωνεία, η μυθική μέθοδος, ο ιδιότυπος καβαφικός λυρισμός κτλ. Εκτός από τα 154 αναγνωρισμένα ποιήματα του ποιητή συχνά χρειάζεται η συνδρομή των ανέκδοτων ποιημάτων ή άλλων καβαφικών κειμένων (καβαφικά πεζά, καβαφικά αυτοσχόλια κ.ο.κ.).
Κωδικός: LIT1871
Κατηγορία: Φιλολογίας » Προπτυχιακό
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα

Θεματικές Ενότητες

Η πρώτη ενότητα συνιστά εισαγωγή στην ποίηση και την ιδεολογία του Καβάφη. Πέρα από κάποια βασικά στοιχεία της ζωής του Καβάφη που επηρέασαν το έργο του, στο εισαγωγικό αυτό μάθημα θα παρουσιαστούν τα βασικά συστατικά της καβαφικής ποιητικής τα οποία θα εξεταστούν στα επόμενα μαθήματα μέσα από τα κείμενα. Ακόμη, δίνονται κάποιες βασικές γνώσεις και οδηγίες για περαιτέρω μελέτη, ώστε να δημιουργηθεί μια κοινή μεθοδολογική βάση γύρω από έννοιες κλειδιά (ειρωνεία, προσωπείο) που θα χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια.

Η δεύτερη ενότητα συνιστά εισαγωγή στα ποιήματα ποιητικής του Καβάφη και ιδίως στα ποιήματα που σχετίζονται με τη ζωγραφική. Μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων αναδεικνύεται η σχέση ποίησης και ζωγραφικής σε βασικό άξονα της καβαφικής ποιητικής.

Στην τρίτη ενότητα εξετάζονται ποιήματα που σχετίζονται με τη γλυπτική με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο: τα προσωπεία των καλλιτεχνών που ενοικούν στα ποιήματα αυτά θέτουν ζητήματα που αφορούν τη σχέση καλλιτέχνη-αισθητικού ιδεώδους και αγοράς. Μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων αναδεικνύονται δύο διαφορετικές στάσεις απέναντι στην τέχνη.

Η τέταρτη ενότητα συνεχίζει την εξέταση ποιημάτων που σχετίζονται με τη γλυπτική, με άξονα την ιδεολογία των καλλιτεχνών ή των φιλότεχνων: τα προσωπεία που ενοικούν στα ποιήματα αυτά θέτουν ζητήματα που αφορούν τη σχέση καλλιτέχνη ή φιλότεχνου και αισθητικού ιδεώδους. Μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων αναδεικνύονται οι διαφορετικές στάσεις απέναντι στην τέχνη.

Η πέμπτη ενότητα εξετάζει ποιήματα στα οποία ενοικούν προσωπεία ποιητών. Πρόκειται για ποιήματα ποιητικής στα οποία τίθενται ζητήματα που αφορούν τη ποίηση, όπως η δόξα, η σχέση σκοπιμότητας και ποιητικής αλήθειας και η αυθεντικότητα της σχέσης δημιουργού και ποίησης. Μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων αναδεικνύονται οι διαφορετικές στάσεις απέναντι στην ποιητική δημιουργία.

Η έκτη ενότητα μελετά τον τρόπο συγκρότησης των ιστοριογενών και ιστορικοφανών προσωπείων του Καβάφη. Μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων αναδεικνύεται η βαθειά γνώση της Ιστορίας και η ικανότητα του Καβάφη να αντλεί από αυτήν όσα στοιχεία του ήταν απαραίτητα για τη δημιουργία προσωπείων μέσα από τα οποία ανασημασιοδοτεί την ιστορική αλήθεια ή αντιπαραθέτει στάσεις ζωής, ηθικές αξίες κ.ο.κ.

Η έβδομη ενότητα εξετάζει, μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων, τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται και λειτουργούν τα ιστορικοφανή αφηγηματικά προσωπεία του Καβάφη. Στην πιο εξελιγμένη εκδοχή της ποιητικής του τα προσωπεία αυτά υπηρετούν την σύνθετη «κυλιόμενη καβαφική ειρωνεία.

Η όγδοη ενότητα εξετάζει, μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων, τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται και λειτουργούν τα ιστορικοφανή δραματικά προσωπεία του Καβάφη. Τα προσωπεία αυτά ενδέχεται είτε να είναι μόνο δραματικά, είτε δραματικά και αφηγηματικά συγχρόνως. Όσο εξελίσσεται η καβαφική ποιητική και συνακόλουθα η ειρωνική φωνή του ποιητή, τόσο εντελέστερα συγκροτούνται και αυτά τα προσωπεία αναδεικνύοντας την πολυφωνική υπόσταση της καβαφικής ποίησης.

Η ένατη ενότητα εξετάζει, μέσα από την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση συγκεκριμένων ποιημάτων, τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται και λειτουργούν τα αφηγηματικά ή δραματικά ερωτικά προσωπεία του Καβάφη. Τα προσωπεία αυτά σχετίζονται άμεσα με το μείζον καβαφικό θέμα της σχέσης ατόμου και κοινωνίας, της οποίας βασική έκφανση είναι η ερωτική ιδιοπροσωπία και συμπεριφορά, καθώς και με το θέμα της ιδιοτέλειας.

Η δέκατη ενότητα εξετάζει την εξέλιξη της καβαφικής ποιητικής μέσα από τη συγκρότηση αφηγηματικών και δραματικών προσωπείων σε ποιήματα των οποίων έχει σωθεί προηγούμενη γραφή ή πληροφορίες για προηγούμενη γραφή. Μέσα από τη σύγκριση της πρώτης γραφής με τη δημοσιευμένη μορφή δύο ποιημάτων αναδεικνύεται ο ρόλος του προσωπείου και η κρισιμότητά του για την ερμηνεία του ποιήματος.

Στην ενότητα 11 περιλαμβάνονται ασκήσεις αυτοαξιολόγησης, που αφορούν στα ποιήματα που προσεγγίστηκαν στις προηγούμενες ενότητες. Οι ερωτήσεις καλύπτουν όλες τις ενότητες και έχουν συνταχθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να παρέχουν τη δυνατότητα στους φοιτητές να γνωρίζουν σε κάθε στάδιο τον βαθμό κατανόησης από τη μεριά τους του καβαφικού έργου και της ποιητικής του Καβάφη.

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A+

Αρ. Επισκέψεων :  18106
Αρ. Προβολών :  88340

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις