Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

1. Ορισμός του καιρού και του κλίματος. Το κλιματικό σύστημα της Γης. Παράγοντες που καθορίζουν και διαμορφώνουν το κλίμα. Στατιστική περιγραφή του κλίματος (αποχές, τάσεις, ακραίες τιμές). Κλίμα και γεωργία.

2. Ηλιακή ακτινοβολία, γήινη ακτινοβολία, το ενεργειακό ισοζύγιο του πλανήτη. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

3. Φυσικά αίτια της μεταβολής του κλίματος. Μεταβολές του κλίματος στους γεωλογικούς και ιστορικούς χρόνους (παλαιοκλιματικές μεταβολές). Τεχνικές ανασύστασης του κλίματος της Γης.

4. Τα χαρακτηριστικά της σημερινής πλανητικής θέρμανσης. Η ανθρωπογενής επίδραση. Τα αέρια του θερμοκηπίου: ιδιότητες, συγκεντρώσεις, πηγές, καταβόθρες, χρόνος ζωής, ο ρόλος των αερολυμάτων, επίδραση των αερίων του θερμοκηπίου στο ενεργειακό ισοζύγιο (radiative forcing), δυναμικό συμβολής στην παγκόσμια θέρμανση. Ενισχυμένο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

5. Αλληλεπίδραση κλίματος και εδάφους. Φυσικές και βιολογικές διεργασίες στο έδαφος και τα φυτά που καθορίζουν την αλληλεπίδραση εδάφους - κλίματος

6. Η συμβολή της αγροτικής δραστηριότητας στην τρέχουσα κλιματική αλλαγή. Η συμβολή της Γεωργίας και της Κτηνοτροφίας. Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά τομέα δράσης: από συστήματα παραγωγής τροφής, από καλλιέργειες και τα εδάφη, από την κτηνοτροφία, τις ιχθυοκαλλιέργειες, τη χρήση λιπασμάτων, από διατροφικές συνήθειες (καλλιέργειες ρυζιού), από τη μεταφορά, αποθήκευση εφοδίων και προϊόντων, τη μεταποίηση, διαχείριση υπολειμμάτων καλλιεργειών, από τις αλλαγές στη χρήση γης

7. Παρατηρούμενες κλιματικές μεταβολές: θερμοκρασία, βροχόπτωση, παγοκάλυψη, μέση στάθμη της θάλασσας, ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα. Παρατηρούμενες κλιματικές μεταβολές στη Μεσόγειο με έμφαση στον Ελλαδικό χώρο.

8. Κλιματικά μοντέλα, προσομοίωση του κλιματικού συστήματος, μηχανισμοί σύζευξης και ανάδρασης (feedback) του κλιματικού συστήματος. Σενάρια για το μέλλον: τα σενάρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το τέλος του τρέχοντος αιώνα, προγνώσεις των κλιματικών μοντέλων για το κλίμα του μέλλοντος σε πλανητική και περιοχική κλίμακα.

9. Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (παρατηρούμενες και προβλέψεις για το μέλλον): πολικές περιοχές, ωκεανοί, δάση, υδάτινοι πόροι, οικοσυστήματα, ποιότητα αέρα, δημόσια υγεία.

10. Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη γεωργία, στην κτηνοτροφία και στην επισιτιστική ασφάλεια

11. Ανάλυση εννοιών όπως: προσαρμογή (adaptation), τρωτότητα (vulnerability), και αντιμετώπιση-μετριασμός (mitigation) της κλιματικής αλλαγής. Δράσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή με έμφαση στη γεωργία

12. Μέτρα και πολιτικές περιορισμού της κλιματικής αλλαγής γενικά. Δράσεις περιορισμού της κλιματικής αλλαγής στον πρωτογενή τομέα παραγωγής τροφής

13. O ρόλος των διεθνών οργανισμών (ΟΗΕ, ΕΕ). Διεθνείς διασκέψεις και συμφωνίες για το κλίμα

Εργαστηριακές ασκήσεις

Οι εργαστηριακές ασκήσεις περιλαμβάνουν: Εξόρυξη και ανάλυση μετεωρολογικών παραμέτρων: θερμοκρασία, βροχόπτωση, άνεμος, υγρασία σε περιοχική και τοπική κλίμακα, Εξόρυξη και ανάλυση μετεωρολογικών παραμέτρων: ηλιακής ακτινοβολίας, φωτισμού και διάρκειας ηλιοφάνειας, Λήψη και ανάλυση δορυφορικών εικόνων για παρακολούθηση καιρού, Προσδιορισμός και ανάλυση αντιπροσωπευτικών βιοκλιματικών / βιομετεωρολογικών δεικτών και παραμέτρων. Αξιολόγηση τους στο αγροτικό περιβάλλον με ιδιαίτερη έμφαση στις ακραίες συνθήκες, Φαινολογικές παρατηρήσεις. Ανάλυση και συσχέτιση τους με τις κλιματικές συνθήκες, Μετεωρολογικοί σταθμοί, σταθμοί, συστήματα αυτόματης παρακολούθησης, μετάδοσης, λήψης και επεξεργασίας μετεωρολογικών/κλιματικών μετρήσεων

Διδάσκοντες

Πέτρου Ηλίας

Προτεινόμενα συγγράμματα

• Χρονοπούλου-Σερέλη, Α. & Φλόκας, Α. Α., «Μαθήματα Γεωργικής Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας», Εκδόσεις Ζήτη, 2010
  Κωδικός Εύδοξος: 11437
• Πασχαλίδου, Αναστασία, «Κλιματική Αλλαγή», Εκδόσεις Τζιόλα, 2021
  Κωδικός Εύδοξος: 94691991

• Κλιματολογία και Κλιματική Αλλαγή — Roger G. Barry & Eileen A. Hall-McKim (επιμ. Π. Νάστος), 1η έκδοση 2022, Εκδόσεις Τζιόλα,

  Κωδικός Εύδοξος: 112691796