Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Ως επιστημονικά εγγράμματος πολίτης θεωρείται αυτός που αφενός έχει γνώσεις για έννοιες της επιστήμης, για φυσικά φαινόμενα, για επιστημονικούς νόμους κτλ και ταυτόχρονα, έχει αναπτύξει δεξιότητες επιστημονικής σκέψης. Αυτές οι γνώσεις και οι δεξιότητες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αντιμετώπιση κοινωνιοεπιστημονικών θεμάτων που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες, όπως για παράδειγμα η αειφορική διαχείριση των ενεργειακών πόρων. Παράλληλα, η καλλιέργεια του επιστημονικού εγγραμματισμού αποτελεί ένα βασικό στόχο της προσχολικής εκπαίδευσης. Σε αυτά τα πλαίσια το μάθημα επιδιώκει τον επιστημονικό εγγραμματισμό  των φοιτητών/ριων. Δίνεται έμφαση στις διεπιστημονικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία και μάθηση των φυσικών επιστημών καθώς αυτές θεωρούνται πιο κατάλληλες για τον επιστημονικό εγγραμματισμό των νηπίων. Η θεωρητική τεκμηρίωση του επιστημονικού εγγραμματισμού απορρέει από την κοινωνιοπολιτισμική θεωρία για τη διδασκαλία και τη μάθηση των επιστημών. Από τη θεωρία αυτή απορρέει, επίσης, και το πλαίσιο για την εφαρμογή των βασικών διδακτικών και παιδαγωγικών προσεγγίσεων της διεπιστημονικής STEM εκπαίδευσης στο νηπιαγωγείο. Το μάθημα εστιάζει στη διδασκαλία της ενέργειας καθώς πρόκειται για έννοια το νόημα της οποίας έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα αλλά και έντονο κοινωνικό ενδιαφέρον, επιδιώκοντας τον επιστημονικό εγγραμματισμό των μελλοντικών εκπαιδευτικών έτσι ώστε να αναπτύξουν γνώσεις και επιστημονική σκέψη για την ενέργεια (εγγραμματισμός για την ενέργεια-energy literacy). Για τους λόγους αυτούς, το μάθημα έχει εργαστηριακό χαρακτήρα καθώς μέσω της ενεργού εμπλοκής τους σε ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες οι φοιτητές/ριες θα αποκτήσουν γνώσεις, βάσει των οποίων θα μπορούν, ως μελλοντικοί εκπαιδευτικοί, να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν εκπαιδευτικές δραστηριότητες με γενικότερο στόχο την καλλιέργεια του επιστημονικού και τεχνολογικού εγγραμματισμού των νηπίων. Τέτοιου είδους δραστηριότητες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα του αναλυτικού προγράμματος προσχολικής εκπαίδευσης στους τομείς των φυσικών επιστημών, της τεχνολογίας κατασκευών και των εργαστηρίων δεξιοτήτων.

Μαθησιακοί στόχοι

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος αναμέντεται  οι φοιτητές/ριες να μπορούν να:

(1) προσδιορίζουν την έννοια «επιστημονικός εγγραμματισμός» σε συνάρτηση με την κοινωνιοπολιτισμική θεωρία διδασκαλίας και μάθησης των φυσικών επιστημών και ιδιαίτερα του πεδίου της ενέργειας,

(2) αναγνωρίζουν την έννοια της διάδοσης της πολιτισμικής συνιστώσας των φυσικών επιστημών ως βασικής συνιστώσας του επιστημονικού εγγραμματισμού για την προσέγγιση κοινωνιοεπιστημονικών θεμάτων με έμφαση στο παράδειγμα της αειφορικής διαχείρισης των ενεργειακών πόρων,

(3) αναγνωρίζουν σύγχρονες διδακτικές & παιδαγωγικές προσεγγίσεις στην STEM προσχολική εκπαίδευση για την καλλιέργεια του επιστημονικού εγγραμματισμού και κυρίως την (α) διερευνητική προσέγγιση της διδασκαλίας και μάθησης της έννοιας της ενέργειας και (β) τη διδακτική προσέγγιση της μηχανικής σχεδίασης σε θέματα τεχνολογίας της ενέργειας,

(4) σχεδιάζουν, εφαρμόζουν & αξιολογούν διδακτικά διεπιστημονικά σενάρια STEM εφαρμόζοντας (α) τη  διερευνητική διδακτική προσέγγιση, ή/και (β) τη διδακτική προσέγγιση της μηχανικής σχεδίασης,

(5) σχεδιάζουν, εφαρμόζουν & αξιολογούν συμβατικό ή/και  ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό κατάλληλο για τη STEM εκπαίδευση,

(6) αξιοποιούν εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης για να (α) σχεδιάζουν, εφαρμόζουν, αξιολογούν (α) διδακτικά σενάρια STEM και (β) συμβατικό ή/και  ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό.

Επιπλέον, καθώς το μάθημα συνδέεται με την κάθετη πρακτική άσκηση οι φοιτητές/ριες θα εκπαιδευτούν ώστε να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν δραστηριότητες που μπορούν να εφαρμοστούν σε πραγματικές τάξεις νηπιαγωγείου, πληρώντας τα κριτήρια: (α) της σύνδεσής τους με το αναλυτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου και (β) της ανταπόκρισής τους στις γνωστικές δυνατότητες των παιδιών της προσχολικής ηλικίας.

Μέθοδοι διδασκαλίας

Διαλέξεις

Εκπόνηση σχεδίων εργασίας (σε ομάδες)

Εργαστηριακές ασκήσεις (σε ομάδες)

Εκπόνηση εργασίας (ατομικά ή σε ομάδες)

Μέθοδοι αξιολόγησης

1.Γραπτή τελική εξέταση με ερωτήσεις γνώσεως και κρίσεως (πολλαπλής επιλογής και ανάπτυξης) (40%)

2. Εργαστηριακή εργασία (30%)

3. Έκθεση/Αναφορά (30%)

Διδάσκοντες

Νίκη Σισσαμπέρη, Μέλος ΕΔΙΠ

Δημήτριος Κολιόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής

Προτεινόμενα συγγράμματα

Κολιόπουλος, Δ. & Μέλη, Κ. (2022). Η διδασκαλία της ενέργειας. Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις. University Studio Press, ISBN 9789601225227

Κουμαράς, Π. (2015). Μονοπάτια της σκέψης στον κόσμο της Φυσικής. Εκδ. Gutenberg, ISBN 9789600116809.