Παρουσίαση/Προβολή

(PHL_Υ102) -  Θεοφάνης Τσιαμπόκαλος

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα συνδυάζει την ανάλυση επιλεγμένων συντακτικών, γραμματικών και υφολογικών φαινομένων της Αρχαίας Ελληνικής με μεταφραστικές ασκήσεις, βασισμένες κυρίως σε έργα του Θεόφραστου (περ. 371–287 π.Χ.) και του Λουκιανού (120–180 μ.Χ.). Παράλληλα, διερευνάται η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) ως εργαλείου διόρθωσης και βελτίωσης των μεταφράσεων.

 

Ο σχεδιασμός και η διδασκαλία του μαθήματος λαμβάνουν υπόψη τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με ιδιαίτερη έμφαση στην ποιοτική εκπαίδευση (ΣΒΑ 4), την ισότητα των φύλων (ΣΒΑ 5), τη μείωση των ανισοτήτων (ΣΒΑ 10), καθώς και την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και την ενίσχυση των θεσμών (ΣΒΑ 16).

 

Μαθησιακά αποτελέσματα

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτήτριες και φοιτητές θα είναι σε θέση να:

• αναγνωρίζουν και να κατανοούν με σχετική ευχέρεια βασικά συντακτικά, γραμματικά και υφολογικά φαινόμενα της Αρχαίας Ελληνικής σε κείμενα πεζογραφίας.
• διαβάζουν αρχαία ελληνικά κείμενα από το πρωτότυπο με μεγαλύτερη άνεση, χωρίς να ανατρέχουν διαρκώς σε λεξικά και γραμματικές.
• χρησιμοποιούν κριτικά την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) για τον έλεγχο και τη βελτίωση των μεταφράσεών τους.
• χρησιμοποιούν με ευχέρεια βάσεις δεδομένων (TLG, Perseus, κ.λπ.), καθώς και άλλα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία για την ανάλυση αρχαίων ελληνικών κειμένων.

Βιβλιογραφία και βασικό εγχειρίδιο αναφοράς

Για την προτεινόμενη βιβλιογραφία βλ. τον σχετικό φάκελο στην ενότητα «Έγγραφα» (πάνω αριστερά). Η βιβλιογραφία έχει πληροφοριακό χαρακτήρα.

 

Ως βασικό εγχειρίδιο αναφοράς για τις ανάγκες του μαθήματος θα χρησιμοποιείται η Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής του Μιχ. Χ. Οικονόμου, 3η έκδοση, Αθήνα 1984 (η συνοψισμένη μορφή της γραμματικής αυτής είναι γνωστή από το Λύκειο).

 

Υλικό του μαθήματος

Στην ενότητα «Έγγραφα» θα αναρτώνται μετά από κάθε διάλεξη οι διαφάνειες του μαθήματος. Στην ίδια ενότητα υπάρχουν και άλλοι χρήσιμοι φάκελοι.

 

Ο φάκελος «Κείμενα» περιλαμβάνει τα αρχαία ελληνικά κείμενα που θα μεταφράζονται στο πλαίσιο του μαθήματος. Τα κείμενα είναι διαθέσιμα και μέσω του TLG, με σύνδεση μέσω VPN.

 

Στον φάκελο «Υποστηρικτικό υλικό» θα βρείτε αποσπάσματα από εγχειρίδια γραμματικής, με χρήσιμους πίνακες, καταλόγους και άλλο βοηθητικό υλικό.

 

Η ενότητα «Σύνδεσμοι» περιλαμβάνει συνδέσμους προς χρήσιμες ιστοσελίδες και ψηφιακά εργαλεία. Για την αναλυτική περιγραφή των επιμέρους ενοτήτων του μαθήματος βλ. παρακάτω.

 

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση των φοιτητριών και των φοιτητών γίνεται μέσω γραπτής τελικής εξέτασης (100%).

 

Η εξέταση περιλαμβάνει:

• μετάφραση αγνώστου αρχαίου ελληνικού κειμένου·
• τονισμό αρχαίου ελληνικού κειμένου σύμφωνα με το πολυτονικό σύστημα·
• ερωτήσεις γραμματικής και συντακτικού επί των κειμένων·
• συμπλήρωση κενών με τους κατάλληλους γραμματικούς και συντακτικούς τύπους·
• μετατροπή σύντομου νεοελληνικού κειμένου στα Αρχαία Ελληνικά·
• μία επιπλέον ερώτηση που προϋποθέτει γνώση της εισαγωγής της Ιστορίας της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας του Franco Montanari (σσ. 1–19, εδώ).

Συγγράμματα (επιλογή ενός από τα δύο)

Τα επιλεγμένα συγγράμματα του μαθήματος είναι:

• E. van Emde Boas, A. Rijksbaron, L. Huitink και M. de Bakker, Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής της Κλασικής Περιόδου, μτφρ. Μ. Αραποπούλου, επιστ. επιμ. Γ. Κ. Γιαννάκη, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2025.
• Franco Montanari, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τον 6ο αιώνα μ.Χ., επιμ. Α. Β. Ρεγκάκος, μτφρ. Αιμ. Δ. Μαυρουδής, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2007 (2η έκδοση).

Ημερομηνία δημιουργίας

Δευτέρα 25 Αυγούστου 2025